TOC ƯỚC HỌ LÊ
CHÍ LÊ CÔNG THỌ
“Uống nước nhớ nguồn”, “Giấy rách phải giữ lấy lề”… Trung hiếu, lễ phép, cần kiệm, thảo hiền, hiếu học, kết đoàn… là lẽ tự nhiên muôn đời của con người. Tộc ước này của Họ Lê chi nhà thờ Ông Lê Công Thọ (viết tắt là Họ Lê) ở thôn Phú Văn, xã Nghĩa Trung, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi, là các ước ước giữ gìn truyền thống dòng họ, thờ cúng tổ tiên; dạy bảo con cháu hướng về cội nguồn, sống có nghĩa tình, tôn trọng người cao tuổi, giữ đạo lý gia phong, phép nước, hạn chế những yếu kém trong gia đình, dòng họ; bảo vệ uy tín Họ Lê.
I. LỘ TRÌNH NHIỆM CỦA CON CHÁU TRỌNG
1. Tôn trọng, giữ gìn và phát huy truyền thống dòng họ. Nội kính ông bà, sống biết tôn trọng đạo lý, cần kiệm, hiếu học, trên thuận dưới hòa, kính trên dưới, thật sự lấy hiếu thảo, thương yêu, nhường nhịn mà cư xử với nhau, đùm bọc, nhắc nhở , hỗ trợ nhau làm tròn nghĩa vụ đối với gia đình, dòng họ, láng giềng và xã hội. Mọi việc bất hòa nên lấy nghĩa tình mà giải quyết. Trong quan hệ hai bên gia tộc, bên ngoại phải đối xử bình đẳng, gánh vác công việc bên nội và ngoại, xứng dâu hiền thảo.
2. Tự nguyện tham gia sinh hoạt của dòng họ và đóng góp phần thiện nhất của thờ mình cúng tổ tiên, ông bà, cha mẹ; chăm lo mồ mả tổ tiên, chăm lo nhà thờ, giữ gìn trạng thái viên nhà thờ họ Lê; tổ chức hẹn hò và những ngày Tết Nguyên Đán thật cung kính, nghĩa tình, không phân biệt trai gái, dâu, rể, thứ bậc.
3. Luôn cố gắng vượt qua mọi khó khăn để tạo cho mình có công việc đứng vững, ổn định. Phải luôn học hỏi, rèn luyện nâng cao tay nghề để phát triển bản thân, tạo thu nhập cho gia đình và đóng góp nhiều cho xã hội. Những người có sự nghiệp ổn định nên bảo ban dìu dắt, hỗ trợ cho những người thất nghiệp hoặc chưa có sự nghiệp lập nghiệp ổn định cuộc sống.
4. Thực hiện tốt nghĩa vụ công dân, không cờ bạc, rượu chè gây rối an ninh tư tưởng, làm nứt nẻ hạnh phúc gia đình, không nghi ngờ dây dưa, không vi phạm pháp luật, khắc phục khó khăn tự lực vươn lên up, thoát khỏi đói nghèo, ngày càng nâng cao mức sống.
5. Nhà cửa sắp xếp ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ, tôn trọng quyền lợi và cuộc sống riêng tư của mọi người xung quanh, có ý thức sử dụng năng lượng xanh tiết kiệm điện, luôn bảo vệ và giữ vệ sinh môi trường trường sạch đẹp.
II. TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI CHỦ GIA ĐÌNH
1. Việc làm mệt mỏi theo điều kiện mỗi gia đình nhưng phải tiết kiệm, tránh lãng phí. Nếu có điều kiện thì mời con cháu hội đông đủ để biết quan hệ họ hàng. Khi con cháu lập gia đình, nên mời bà con đến dự, chung vui và chúc mừng gia đình mới. Khi gia đình có người qua đời, nên tổ chức tang lễ phù hợp với tập quán truyền thống và nếp sống văn minh.
2. Xây dựng gia đình có nếp sống văn minh lành mạnh, giáo dục con cháu biết giữ gìn truyền thống dân tộc, biết sống nhân ái, biết tham gia các hoạt động công ích từ thiện trong dòng họ và ngoài xã hội; cư xử, nâng đỡ nhau theo đạo lý “lá lành đùm lá rách”. Luôn giữ tình nghĩa với hàng xóm, bạn bè. Giáo dục con cháu trong mỗi gia đình chấp hành đúng luật, đúng định của địa phương và Tộc ước.
3. Việc học hành, nâng cao kiến thức của mỗi người là hết sức quan trọng trong suốt cuộc đời. Từng gia đình phải xây dựng tinh thần cầu tiến, ham học hỏi nâng cao trình độ, kiến thức và phấn đấu cho con đều được học hành, nâng cao tri thức, tay nghề; không có con thất học, mù chữ.
4. Xây dựng gia đình Gương mẫu, hạnh phúc bắt đầu từ sự thuận hòa, thủy chung, dân chủ, bình đẳng, tiến bộ, biết chăm lo nâng cao đời sống; con lễ phép chăm học, chăm làm; mẫu mực người lớn đối xử bình đẳng với con cháu; nuôi con khỏe, dạy con ngoan; tạo điều kiện thuận lợi trong học tập, vui chơi giải trí và rèn luyện đạo đức, sức khỏe.
III. TRÁCH NHIỆM CỦA MỘT SỐ VỊ CAO NIÊN, TRƯỞNG HỌ
1. Luôn luôn Gương mẫu về đạo đức, gương mẫu sống và cư xử để làm gương cho con cháu noi theo. Chăm lo giữ kỷ cương dòng họ, giữ gìn tốt mối quan hệ giữa các chi phái với nhau và giữ gìn đoàn kết với dòng họ khác.
2. Thường xuyên liên lạc nắm bắt tình hình làm ăn, học hành sinh sống của con cháu, cập nhật biến động gia phả hàng năm. Luôn giáo dục con cháu nói lời hay, làm việc tốt; đồng thời cũng có biện pháp dạy bảo, khuyên răn những người ngại khó, ngại khổ, thiếu ý chí, quyết tâm trong học tập, lập thân, lập nghiệp. Tìm hiểu, Phướng con cháu khi có sai trái bằng sự khoan dung nhân ái. Ghi nhận, biểu dương, khen thưởng khi con cháu làm được việc tốt, thành đạt và có đóng góp cho dòng họ và xã hội.
3. Trong mỗi gia đình thành viên của dòng họ khi có người qua đời, tùy điều kiện, hoàn cảnh Trưởng chi (hay đại diện) sẽ liên hệ gia đình có người mất tổ chức tang lễ phù hợp với tập quán truyền thống và nếp sống văn minh. Con cháu trong dòng họ có trách nhiệm đến viếng và tiễn đưa người quá cố đến nơi yên nghỉ cuối cùng
4. Để khuyến khích con cháu học tập, lập thân, lập nghiệp và chăm lo cho người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn, Trường Lê vận động con cháu lập Quý khuyến học – bảo thọ và hằng năm Trưởng các chi xây dựng thực hiện kế hoạch hoạt động phù hợp với thiết bị thực tế và có hiệu quả.
IV. ĐIỀU KHOẢN THI DỊCH
1. Tất cả con cháu trong Họ đều có trách nhiệm thực hiện và nhắc nhở nhau thực hiện các điều khoản ghi trong dân tộc.
2. Nội dung tộc ước đã là hệ thống tốt nhất và phổ biến trao đổi rộng rãi trong dòng họ. Tùy theo yêu cầu phát triển của xã hội, các điều lệ Tộc có thể bổ sung, thay đổi theo đề xuất hợp lý của các thành viên trong họ./.
Quảng Ngãi, ngày 5/2/2023
Chú thích: Dự kiến tiến độ thực hiện và hoàn chỉnh dân tộc Ước: Gởi dự thảo dân tộc ước cho các thành viên trong Họ Lê để xin ý kiến đóng góp. Mọi người đóng góp ý kiến gửi về mail: quanglevan@ymail.com và số điện thoại, Zalo: 0979748491. Dự kiến ngày 1/1/2024 phát hành và thực hiện bản ước này