Cụ Bùi Đình Ngỗng là Thủy Tổ của dòng họ Bùi ở thôn Hạ Giáp, xã Xuân Quang, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Tương truyền, từ thủa xa xưa, khi Ba Gò vẫn còn là vùng đất hoang vu, cảnh vật nguyên sơ chưa có người khai phá; Trước vấn nạn giặc ngoại xâm tàn phá, xã tắc Phong Kiến loạn lạc, người dân Việt phải di tản tìm nơi lánh nạn và mưu sinh cuộc sống; Ông Bùi Đình Ngỗng đã cùng gia thất (không rõ tên Bà cụ tổ) từ vùng hạ lưu ngược dòng Sông Hồng đến định cư tại một vùng đất phù sa màu mỡ, có địa thế rất đẹp về phong thủy - tựa núi nhìn sông, đó chính là thôn Hạ Giáp ngày nay. Kể từ đó, Ông đã cùng gia thất khai hoang, lập điền... tích cực lao động, sản xuất, xây dựng đời sống ngày càng phát triển, mở rộng mối quan hệ, giao lưu, đoàn kết cùng với các dòng họ khác trong vùng. Dòng họ Bùi theo đó cũng ngày càng sinh sôi, nảy nở, phát triển thành các Chi, Nhánh rồi lại tỏa đi khắp muôn nơi sinh sống với nhiều lý do, nguyên nhân và mục đích khác nhau. Nhưng dù ở bất cứ đâu thì nguồn cội, quê hương Hạ Giáp vẫn là nơi khởi tổ của dòng họ. 

Vì không xác định rõ nơi cụ Bùi Đình Ngỗng sinh ra, nên Tộc Bùi ở Thôn Hạ Giáp, xã Xuân Quang, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ, lấy nơi Cụ đến gây dựng cuộc sống mới là nơi khởi tổ họ Bùi và cụ Bùi Đình Ngỗng chính là Thủy tổ của dòng họ.

Mặc dù di sản về vật chất của Thủy tổ dòng họ Bùi  không có gì còn tồn tại đến ngày nay, song công lao khai phá, tạo dựng cuộc sống nơi vùng đất mới, sinh ra con đàn, cháu đống, đời đời nối dõi... Đó chính là những giá trị lớn lao vô kể mà các thế hệ con cháu, hậu duệ họ Bùi (khởi nguồn từ Hạ Giáp) sẽ không bao giờ có thể quên được công ơn tiên tổ.