Không biết từ bao giờ có một dòng họ đã gắn liền với quê hương Hoàng Sơn, Thái Dương, Bình Giang, Hải Dương. Những thế hệ cứ kế tiếp nhau vun đắp một truyền thống hiếu học và trượng nghĩa.
Một dòng họ đã cống hiến rất nhiều cho quê hương Bình Giang, năm 1794 cụ Nguyễn Bá Thụ đã thi đỗ Hương Cống, là người đầu tiên khai khoa của huyện, kế đó cụ Nguyễn Bá Bách đã làm quan tới chức Huyện Thừa(như chủ tịch huyện hiện nay), cụ Nguyễn Bá Tùng cũng làm quan tới chức Huyện thừa, chẳng những vậy cụ còn là người trượng nghĩa đã bỏ tư tài ra phát chẩn cứu đói, được dân làng truy tôn làm hậu thần nhưng cụ từ chối không nhận. Từ đời này qua đời khác, họ Nguyễn luôn sản sinh ra những thầy đồ, thầy khóa đào tạo ra bao lớp nhân tài cho quê hương như thầy khóa Cánh, thầy khóa Tựu, thầy khóa Tiêm v.v…. Tuy không phải là dòng họ lớn nhất làng nhưng dù ở bất cứ giai đoạn nào những người con dòng họ Nguyễn Bá cũng được dân làng, các cấp chính quyền bầu giữ các trọng trách như Xã trưởng, Tiên chỉ, Trưởng bạ, ngay cả trong việc làng như Chủ tế, Cửu phẩm văn giai v.v..
Chẳng thua kém chồng, các nàng dâu dòng họ Nguyễn cũng là những người đàn bà trung tín, hiền hậu một mực thờ chồng nuôi con, trong số đó có cụ Phạm thị Hạ đã được triều đình nhà Nguyễn phong tặng biển đề Sắc tứ tiêt phụ.
Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đã có biết bao người con hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc như cụ Nguyễn Bá Nội, ông Nguyễn Bá Chuyển, Nguyễn Bá Hậu và các cán bộ lão thành như cụ Nguyễn Bá Tuyên, Nguyễn Bá Xuân, Nguyễn Bá Tấu v.v…
Ngày nay, những người con của dòng họ Nguyễn Bá vẫn đang giữ các trọng trách trong xã hội và luôn nêu cao truyền thống dòng họ dù ở bất cứ nơi đâu.
Trải qua nhiều cuộc chiến tranh thăng trầm của đất nước, tộc phả của dòng họ bị thất lạc. Chúng tôi rất mong tìm lại được cội nguồn, tổ tiên của mình.
|